Kendi Fotoğraflarınız Nerede?

/

Bu yazının ilk versiyonunu tam olarak üç yıl önce 20 Ekim 2018 de kendi blogumda yazmıştım. O zamanlar çevremde fotoğraf çekenlerin bir kısmının fotoğrafa bakış açılarına yönelik bir eleştiri yapmak niyetindeydim.

Özellikle gruplarca çekilen kurmaca fotoğraflarda rastladığımız, kurgunun tek kişi tarafından yapılıp, diğerlerinin sırayla aynı kadrajı çekmesinin ve belki de sonrasında çektiği fotoğrafla yarışma kazanması ve övünmesinin eleştirisiydi bunlar.

Yazım özetle şöyle:

Tüm hayatınız boyunca size neyin güzel olduğu, neyin çirkin olduğu, neyi yapmanız, neyi yapmamanız gerektiği öğretildi. Fotoğrafçılık için de durum farklı değil, fotoğraf çekmeye başladığınızda size neyin güzel, neyin doğru, neyin yanlış olduğunu söylediler ve siz onların istedikleri fotoğrafı çekmeye başladınız.

İnsanın kendine ait fotoğrafları çekmesi lazım, başkalarının güzel dediği fotoğrafları değil. Kendinize ait fotoğrafları çekmeye başladığınız zaman – çirkin olsalar bile – aslında fotoğraf çekmeye yeni başlamış sayılırsınız. Sonrasında kendi fotoğrafçı kişiliğinizi inşaa edersiniz.

Biraz baş kaldırmak, biraz direnmek ve aykırı olmak, sorgulamak ruhunuzda yoksa diğerlerini taklit etmekten, mükemmel diye tanımladıkları (!) şeylerin peşinden koşmaktan kurtulamazsınız. Hayatı da, fotoğrafı da ıskalamamak için, otoritenin sizi kendi istediği gibi biçimlendirmesine, toplumun sizi inşaa etmesine izin vermeyin.

Görüşlerimde bir değişiklik yok. O zamandan beri bu konuda gözlemim sürüyor ve bu konuda insanlarla konuşmaya devam ediyorum. Her konuda olduğu gibi bu konuda da farklı görüş ve düşüncede olanlar var. Bir kısım bunun doğal olduğunu düşünürken başka bir kısım ise tamamen yanlış olduğu kanısında. Benim görüşüme göre ise bu konudaki görüş farklılıkları aslında fotoğraftaki doğrusal veya derinlemesine ilerlemeyle ilgili.

Kanaatimce herhangi bir konuda ilerlemenin iki türü vardır. Birisinde – doğrusal ilerlemede – aynı şeyleri tekrar eder ve tecrübe kazanırsınız. Bu da size işinizi daha pratik, hızlı, verimli ve hatasız yapma olanağı sunar. Buna kısaca tecrübe diyoruz. İkincisinde ise – ki buna derinlemesine ilerleme diyebiliriz – farklı arayışlar, farklı yaklaşımlar ve fikirlerle düşünürşünüz, denemeler yaparsınız, işi değil, işi oluşturan öğeleri, felsefesini ve iş sonrası etkilenenleri de sürece dahil edersiniz. Kısaca işin ruhunu yakalamaya çalışırsınız.

Fotoğraf için de aynı şeyler geçerli. Bir profesyonel gibi, hızlı, kusursuz ve istenen fotoğrafı çekmeniz o fotoğrafı ne kadar sizin yapar?

Fotoğrafı bir sonuç olarak mı ele almak gerek, yoksa bir süreç olarak mı? Kendimden örnek verirsem önceleri tamamen doğrusal ilerlemenin ve fotoğrafı bir sonuç olarak ele almanın gerekliliğini düşünürdüm. Zaman geçtikçe sürecin fotoğraftaki önemini anladım ve  derinlemesine ilerlemenin keyfine vardım. Uzun süredir fotoğrafı bir süreç olarak ele alıyorum. Fotoğraf deklanşöre basmaktan ibaret değildir.

Hatalarıyla ve eksikleriyle kendi fotoğraflarınızı çekin. Kendinize ve dolayısıyla da fotoğraf karakterinize doğru bir yolculuk yapın.

Fotoğrafın ruhunu ıskalamayın, o sizin ruhunuzdan bir parçadır…

1973 yılında İstanbul’da doğdum ve büyüdüm. Aslen kuzeyliyim; yani Karadeniz kültürü ile yetiştim. İTÜ Gemi İnşaatı Fakültesinden mezun oldum ve uzun yıllar I.T. sektöründe çalıştım, sonra istifa edip Turizm sektörüne geçiş yaptım.

İlk fotoğraf makinemi 1989 yılında o zamanki Rus Pazarından satın almıştım, lise son sınıftaydım. O zamandan beri fotoğrafçılığa olan ilgim artarak devam etti. Son on beş, yirmi yıldır hayatımın merkezinde yer alıyor. Fotoğraf çekiyorum ve fotoğrafla ilgili yazıyorum. İşim gereği çok seyahat ettiğimden her kültürden ve bölgeden insanlarla temasım oluyor. Fotoğraf ise zihnimdekilerle etrafımda olup bitenin bir bileşkesi olarak ortaya çıkıyor.

Hayata bakış açımın son aldığı şekil tek kelimeyle: Zen. Fotoğrafla Zen’i birleştirebilmenin tek yolunun da Sokak Fotoğrafçılığı olduğunu düşündüğümden son zamanlarda sadece sokak fotoğrafçılığı ile ilgileniyorum. Zen’de hedef yolun kendisidir. Bir amaç için fotoğraf çekmiyorum, belgeleme veya sanat eseri oluşturma gibi bir iddiam yok, benim fotoğraflarımda da amaç basitçe o fotoğrafın kendisidir.

Yorum Sayıları: 3

  1. Bence de çok doğru bir düşünceniz var, tamamen katılıyorum. Nitekim ünlü bir İngiliz fotoğrafçının (adını hatırlamıyorum) çok sevdiğim bir sözü var; “Fotoğrafın tüm tekniklerini, kurallarını, prensiplerini önce öğreneceksiniz, sonra hepsini unutup fotoğraf çekmeye başlayacaksınız.”

  2. Merhaba Hakkı,
    Düşüncelerime tercüman olan bir yazı olmuş
    Ben de bir süredir zen felsefesi ile hemhal oldum. Dediğin gibi, aslolan yolda olmak
    Anladığım kadarıyla bu işe bir mühendis gibi başlayıp, şair gibi devam ediyorsun
    Ellerine sağlık, çok sevgiler

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

Son yazılar: Fotoğraf

Bir Mal Meydanı Hikayesi

Kars “Erken gitmen lazım” dedi. Otelin sorumlusu olarak her işe bakan genç adamın cevabı çok kısaydı.

Hayata Saygı Duymak

Çevre meselesi üzerine yediden yetmişi herkesin bir düşüncesi ve duruşu var. En temelde, yerlere çöp atmamak,

Bir Fotoğraftan

Yolda; Tek Başına İnce uzun, dört şeritli kısa, az kullanılmış patika ya da keskin virajlarla hepimiz

Amaç yolculuktur

(The Journey is Destination); Dan Eldon Fotoğrafçıların yaşam öykülerine ilişkin filmlere çok sık rastlanmıyor. “Bang Bang

Bir Fotoğraftan

Bunu Daha Önce de Yaşamıştık Bir daha, bir daha… Doymak bilmez ruhlarımız her gün aynı yollardan

Türkiye Fotoğraf Dünyası /4

(Önceki yazıya BURADAN ulaşabilirsiniz.) Hedefe konan sanatçılar için Devlet cephesinde bu gelişmeler olurken, Erdoğan karşı kutupta

Burası İstanbul Olmalı

İstanbul fotoğraflarının klişeleri vardır. Kubbeler, minareler, cami siluetleri, martılar, seyyar satıcılar, kediler, köpekler, varoşlar, çocuklar, Galata

Düşünmenin Kısır Döngüsü

Fotoğrafçı hangi teknik üstünlüğe sahip olursa olsun yaratıcılığını kurgulaması ve ortaya çıkarması düşünme yeteneğinin sınırsızlığına bağlıdır.

Türkiye Fotoğraf Dünyası /3

(Önceki yazıya BURADAN ulaşabilirsiniz.) İDGSA’da Fotoğraf Bölümü Fotoğraf bölümü 1978’de resmen açılmış ve Türkiye’nin ilk akademik